IFRS là gì? Tổng quan Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh trong nước mà còn mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Điều này đòi hỏi báo cáo tài chính phải được lập theo một chuẩn mực thống nhất để nhà đầu tư, ngân hàng và các bên liên quan có thể dễ dàng hiểu và so sánh.

Đó cũng là lý do IFRS (International Financial Reporting Standards) ngày càng trở thành tiêu chuẩn được nhiều quốc gia áp dụng. Tại Việt Nam, Bộ Tài chính cũng đã ban hành lộ trình triển khai IFRS nhằm từng bước đưa doanh nghiệp tiếp cận với chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.

Vậy IFRS là gì, vì sao doanh nghiệp cần quan tâm và việc áp dụng IFRS mang lại những lợi ích gì? Hãy cùng IFRS Auditing tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

IFRS là gì?

IFRS (International Financial Reporting Standards) là Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế, được ban hành bởi Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB – International Accounting Standards Board).

Mục tiêu của IFRS là xây dựng một hệ thống chuẩn mực thống nhất để doanh nghiệp trên toàn thế giới lập và trình bày báo cáo tài chính theo cùng một nguyên tắc, giúp:

Tăng tính minh bạch của thông tin tài chính.
Nâng cao khả năng so sánh giữa các doanh nghiệp ở nhiều quốc gia.
Hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn.
Giảm khác biệt giữa các hệ thống kế toán quốc gia.

Hiện nay, hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ đã yêu cầu hoặc cho phép áp dụng IFRS dưới nhiều hình thức khác nhau, khiến bộ chuẩn mực này trở thành ngôn ngữ tài chính chung trên phạm vi toàn cầu.

IFRS được ban hành bởi tổ chức nào?

IFRS được ban hành bởi IASB (International Accounting Standards Board) – tổ chức độc lập thuộc IFRS Foundation.

IASB có nhiệm vụ:

Xây dựng và cập nhật các chuẩn mực IFRS.
Ban hành các hướng dẫn áp dụng.
Tiếp nhận ý kiến từ doanh nghiệp, kiểm toán viên và cơ quan quản lý trên toàn thế giới.
Đảm bảo các chuẩn mực phản ánh đúng thực tiễn kinh doanh hiện đại.

Các chuẩn mực mới liên tục được IASB cập nhật nhằm đáp ứng sự phát triển của nền kinh tế số, thị trường vốn và các mô hình kinh doanh mới.

Vì sao IFRS quan trọng đối với doanh nghiệp?

Tăng tính minh bạch của báo cáo tài chính

IFRS yêu cầu doanh nghiệp trình bày thông tin đầy đủ, trung thực và phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch thay vì chỉ dựa trên hình thức pháp lý.

Điều này giúp:

Nhà đầu tư đánh giá chính xác tình hình tài chính.
Ngân hàng dễ dàng phân tích năng lực tài chính.
Đối tác tăng mức độ tin tưởng khi hợp tác.

Thông tin minh bạch cũng góp phần nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

Nâng cao khả năng so sánh quốc tế

Khi các doanh nghiệp cùng sử dụng IFRS, báo cáo tài chính sẽ được lập theo cùng một nguyên tắc.

Nhờ đó:

Nhà đầu tư có thể so sánh doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp nước ngoài.
Các tập đoàn đa quốc gia dễ dàng hợp nhất báo cáo tài chính.
Chi phí chuyển đổi dữ liệu tài chính giảm đáng kể.

Đây là một trong những lợi ích lớn nhất mà IFRS mang lại.

Thu hút vốn đầu tư

Nhiều quỹ đầu tư, ngân hàng quốc tế và tổ chức tài chính ưu tiên sử dụng báo cáo tài chính theo IFRS để đánh giá doanh nghiệp.

Việc áp dụng IFRS giúp:

Tăng mức độ tin cậy với nhà đầu tư.
Thuận lợi khi huy động vốn quốc tế.
Hỗ trợ phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu tại thị trường nước ngoài.
Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp trong mắt đối tác.

Đáp ứng yêu cầu niêm yết tại nhiều thị trường

Nhiều sở giao dịch chứng khoán và cơ quan quản lý trên thế giới yêu cầu hoặc chấp nhận báo cáo tài chính theo IFRS.

Do đó, doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng hoạt động quốc tế hoặc niêm yết ở nước ngoài cần chuẩn bị từ sớm để đáp ứng các yêu cầu về báo cáo tài chính.

IFRS khác gì so với VAS?

Việt Nam hiện đang áp dụng Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS). Trong khi đó, IFRS được xây dựng theo định hướng quốc tế và thường xuyên cập nhật theo sự thay đổi của thị trường.

Mục tiêu xây dựng

VAS chủ yếu phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước và phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam.

IFRS hướng tới việc cung cấp thông tin hữu ích cho nhà đầu tư và thị trường vốn toàn cầu.

Cơ sở ghi nhận

IFRS ưu tiên phản ánh bản chất kinh tế của giao dịch hơn là hình thức pháp lý.

Trong khi đó, VAS ở nhiều nội dung vẫn thiên về quy định pháp lý và nguyên giá lịch sử.

Giá trị hợp lý

IFRS sử dụng rộng rãi giá trị hợp lý (Fair Value) để đo lường tài sản và nợ phải trả.

Điều này giúp báo cáo tài chính phản ánh sát hơn giá trị thực tế tại thời điểm lập báo cáo.

Thuyết minh báo cáo tài chính

IFRS yêu cầu doanh nghiệp công bố nhiều thông tin hơn về:

Rủi ro tài chính.
Chính sách kế toán.
Các giả định và ước tính.
Công cụ tài chính.
Giao dịch với bên liên quan.

Nhờ đó, người sử dụng báo cáo tài chính có thêm cơ sở để đánh giá doanh nghiệp.

Lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam

Nhằm từng bước hội nhập với thông lệ quốc tế, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 345/QĐ-BTC ngày 16/3/2020 về Đề án áp dụng Chuẩn mực Báo cáo tài chính tại Việt Nam.

Theo lộ trình này:

Giai đoạn chuẩn bị

Bộ Tài chính xây dựng hệ thống văn bản hướng dẫn, đào tạo nguồn nhân lực và chuẩn bị điều kiện triển khai IFRS.

Giai đoạn áp dụng tự nguyện

Một số đối tượng đủ điều kiện được khuyến khích lập báo cáo tài chính hợp nhất theo IFRS trên cơ sở tự nguyện, bao gồm:

Công ty mẹ của tập đoàn kinh tế.
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Công ty niêm yết có nhu cầu.
Doanh nghiệp quy mô lớn đáp ứng điều kiện.

Giai đoạn áp dụng bắt buộc

Sau khi đánh giá kết quả triển khai tự nguyện, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu phạm vi và thời điểm áp dụng bắt buộc đối với một số nhóm doanh nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Song song với đó, Việt Nam cũng đang xây dựng Chuẩn mực Báo cáo tài chính Việt Nam (VFRS) trên cơ sở tiếp cận IFRS nhằm tạo điều kiện chuyển đổi thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để áp dụng IFRS?

Đánh giá khoảng cách giữa VAS và IFRS

Doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ chính sách kế toán hiện hành để xác định các khác biệt giữa VAS và IFRS.

Đây là bước nền tảng giúp xây dựng kế hoạch chuyển đổi hiệu quả.

Nâng cấp hệ thống dữ liệu

Nhiều thông tin phục vụ IFRS chưa được thu thập trong hệ thống kế toán truyền thống.

Do đó, doanh nghiệp cần:

Chuẩn hóa dữ liệu.
Nâng cấp phần mềm kế toán.
Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ phù hợp.

Đào tạo nhân sự

Việc áp dụng IFRS không chỉ liên quan đến bộ phận kế toán mà còn ảnh hưởng đến:

Ban lãnh đạo.
Bộ phận tài chính.
Kiểm toán nội bộ.
Quản trị rủi ro.
Công nghệ thông tin.

Đào tạo kiến thức IFRS là yếu tố quan trọng giúp quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả.

Đồng hành cùng đơn vị tư vấn chuyên môn

Quá trình chuyển đổi IFRS thường đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về kế toán, tài chính và kiểm toán. Việc hợp tác với đơn vị tư vấn có kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp:

Xây dựng lộ trình phù hợp.
Hạn chế sai sót khi chuyển đổi.
Tiết kiệm thời gian và chi phí.
Đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

Căn cứ pháp lý về IFRS tại Việt Nam

Một số văn bản quan trọng doanh nghiệp cần tham khảo gồm:

Quyết định số 345/QĐ-BTC ngày 16/3/2020 của Bộ Tài chính về Đề án áp dụng Chuẩn mực Báo cáo tài chính tại Việt Nam.
Luật Kế toán số 88/2015/QH13, quy định nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính.
Nghị định số 174/2016/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán.
Các hướng dẫn của Bộ Tài chính và IFRS Foundation liên quan đến việc triển khai và áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế.

Kết luận

IFRS không chỉ là bộ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế mà còn là nền tảng giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, cải thiện chất lượng báo cáo tài chính và tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn trong môi trường kinh doanh toàn cầu. Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai lộ trình áp dụng IFRS theo định hướng của Bộ Tài chính, việc tìm hiểu và chuẩn bị từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng, giảm rủi ro và tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài.

IFRS Auditing đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi và áp dụng IFRS thông qua các dịch vụ tư vấn, đào tạo, rà soát khoảng cách giữa VAS và IFRS, hỗ trợ lập báo cáo tài chính và giải pháp triển khai phù hợp với từng mô hình hoạt động. Liên hệ IFRS Auditing ngay qua hotline: (+84) 0779 195 577 hoặc gửi yêu cầu để được đội ngũ chuyên gia tư vấn lộ trình áp dụng IFRS hiệu quả, đúng quy định và phù hợp với định hướng phát triển của doanh nghiệp.